Sự trở lại của một biểu tượng từng rất “ngầu”

Từ xu hướng “Clean Girl” nhường chỗ cho tinh thần “Messy Girl”, làn sóng hoài niệm Y2K ngày càng trở thành một điểm tựa văn hóa, trong khi chuẩn mực về thân hình siêu gầy cũng bắt đầu quay lại. Thẩm mỹ đương đại dường như đang tìm đến một vẻ ngoài bất cần, nổi loạn và có phần thiếu hoàn hảo. Trong bức tranh đó, thuốc lá xuất hiện trở lại như một phụ kiện thời thượng mang màu sắc hoài niệm.

Điều đặc biệt là hình ảnh này từng gần như biến mất khỏi màn ảnh, tạp chí và các chiến dịch thời trang vào đầu những năm 2000, sau nhiều thập kỷ công chúng được cảnh báo về tác hại của thuốc lá. Giờ đây, điếu thuốc lại xuất hiện trong những khoảnh khắc thời trang và văn hóa đại chúng.

Tại show Xuân Hè 2027 của Willy Chavarria, những gói “Willy Smokes” được phát cho người mẫu. Madonna và Charli XCX cũng được bắt gặp hút thuốc tại show Xuân Hè 2027 của YSL. Trên màn ảnh và trong âm nhạc, thuốc lá tiếp tục xuất hiện trong video của Phoebe Bridgers, Gracie Abrams và các bộ phim, series như “Tuner, Hacks, Industry” và “Materialists”.

Một trong những hình ảnh gây chú ý là bìa Vanity Fair tháng 4 năm nay, khi Kylie Jenner ngồi trên giường với chiếc áo balconette bra, quần cạp cao và kẹp một điếu thuốc giữa môi. Mái tóc dài hơi rối, hàng lông mày gần như hòa vào màu da cùng biểu cảm có phần bất cần khiến tổng thể mang đậm tinh thần “Messy Girl”.

Vì sao hình ảnh thuốc lá lại trở nên hấp dẫn?

Sự trở lại của hình ảnh thuốc lá trong thời trang và văn hóa đại chúng có thể được nhìn từ một nhu cầu rộng hơn, đó là mong muốn tìm lại những trải nghiệm mang màu sắc analog. Khi cuộc sống ngày càng xoay quanh màn hình điện thoại, dữ liệu và các công cụ tối ưu hóa bản thân, những vật dụng quen thuộc của quá khứ như đĩa vinyl, sách in hay máy ảnh kỹ thuật số lại được yêu thích. Thuốc lá cũng góp mặt trong dòng hoài niệm đó, dù ở một hình thức khác.

Xu hướng này phần nào thể hiện qua các món phụ kiện lấy cảm hứng từ thuốc lá. Balenciaga từng đưa nước hoa vào một chiếc hộp mô phỏng bao thuốc. Bật lửa của Paul Smith và Merci cũng biến một vật dụng vốn gắn với thói quen hút thuốc thành món phụ kiện thời trang.

Ở tầng sâu hơn, đây có thể là phản ứng trước áp lực phải liên tục trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình. Ngành công nghiệp wellness, với hàng loạt thực phẩm bổ sung, thiết bị theo dõi sức khỏe và dịch vụ chăm sóc cơ thể, đã đạt quy mô 6,8 nghìn tỷ USD vào năm 2025. Giữa một hệ sinh thái liên tục nhắc con người phải ngủ đủ, ăn đúng, tập luyện đều đặn và kiểm soát từng chỉ số cơ thể, những lựa chọn bị xem là lỗi thời lại đem đến cảm giác được tạm thời buông bỏ các tiêu chuẩn đó.

Tâm lý tương tự từng xuất hiện với tai nghe có dây, điện thoại nắp gập hay máy ảnh kỹ thuật số. Sức hút của các thiết bị này đến từ cảm giác sử dụng công nghệ đơn giản hơn, ít phụ thuộc vào việc phải liên tục kết nối. Với thuốc lá, cảm giác ấy được chuyển sang một sắc thái khác. Điếu thuốc gợi lên hình ảnh về một lối sống chậm rãi, bất cần và thậm chí có phần tự hủy, giữa thời đại mà con người ngày càng quen với việc kiểm soát gần như mọi khía cạnh trong cuộc sống.

Nhìn về quá khứ

Từ thập niên 1920, hình ảnh phụ nữ hút thuốc bắt đầu được xây dựng như một biểu tượng của tự do và độc lập, góp phần đưa thuốc lá trở thành một phần của văn hóa đại chúng. Khi đó, thuốc lá được quảng bá với cụm từ “Torches of Freedom” (Ngọn đuốc của sự tự do), gắn việc phụ nữ hút thuốc với tinh thần phá bỏ những khuôn mẫu vốn được đặt ra cho họ. Điếu thuốc dần xuất hiện trong hình ảnh của những cô gái tân thời, đại diện cho một thế hệ phụ nữ hiện đại, tự tin và chủ động lựa chọn cách sống. Coco Chanel là một trong những hình ảnh tiêu biểu cho tinh thần này. Bà thường xuyên hút thuốc và biến điếu thuốc thành một phần tự nhiên trong phong cách cá nhân.

Những thập niên sau đó, thời trang và văn hóa đại chúng tiếp tục trao cho thuốc lá những ý nghĩa mới. Với hình tượng “Femme Fatale” (Người đàn bà nguy hiểm), điếu thuốc gắn liền với vẻ quyến rũ, bí ẩn và khó đoán. Từ cách đưa điếu thuốc lên môi, giữ giữa những ngón tay đến khoảnh khắc chậm rãi nhả khói, từng cử chỉ dần trở thành một phần của ngôn ngữ hình thể. Trong thời kỳ Old Hollywood, thuốc lá thường xuất hiện như một đạo cụ giúp các nhân vật nữ tạo nên vẻ gợi cảm, lạnh lùng và đầy kịch tính.

Đến thập niên 1990, vẻ quyến rũ có phần hào nhoáng ấy dần chuyển sang một sắc thái khác. Thuốc lá xuất hiện trong hậu trường, trên sàn diễn và các bộ ảnh thời trang với vẻ tự nhiên, thậm chí có phần bất cần. Kate Moss trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của thẩm mỹ “heroin chic”, với hình ảnh gầy gò, mệt mỏi và lạnh lùng. Qua ống kính của Mario Testino hay trong thế giới thời trang gắn với Karl Lagerfeld, điếu thuốc thường xuất hiện như một chi tiết nhỏ nhưng đủ tạo nên cảm giác phóng khoáng và khó nắm bắt.

Điện ảnh cũng góp phần giữ hình ảnh thuốc lá trong ký ức của nhiều thế hệ khán giả. Carrie Bradshaw trong “Sex and the City” từng gắn điếu thuốc với những khoảnh khắc riêng tư và cá tính của nhân vật. Đến năm 2026, hình ảnh này vẫn tiếp tục xuất hiện trên màn ảnh. Trong series “Love Story” do Ryan Murphy thực hiện, Sarah Pidgeon vào vai CBK và sử dụng điếu thuốc như một cử chỉ mang tính trình diễn, tiếp nối một hình ảnh đã quen thuộc trong ngôn ngữ điện ảnh và thời trang suốt nhiều thập kỷ.

Thuốc lá trong đời sống thẩm mỹ

Trong văn hóa đại chúng, điếu thuốc từ lâu đã gắn với cá tính, sự nổi loạn, vẻ quyến rũ và một chất “ngầu” khó gọi tên. Qua nhiều thập kỷ, hình ảnh này liên tục xuất hiện trên màn ảnh, trong âm nhạc và thời trang. Mỗi thời kỳ lại mang đến một cách nhìn khác.

Đặc biệt trong thời trang cao cấp, điếu thuốc từng trở thành một chi tiết giúp các ngôi sao tạo dựng hình ảnh gần hơn với thế giới thời trang. Đây vốn là một lĩnh vực có những quy chuẩn riêng và không dễ tiếp cận, kể cả với người nổi tiếng. Các diễn viên và nghệ sĩ Hollywood thường tìm cách bước vào thế giới đó bằng những bộ trang phục từ kho lưu trữ, các thiết kế được stylist danh tiếng lựa chọn hoặc vị trí tại hàng ghế đầu của những show diễn lớn.

Ngôi sao cũng không nhất thiết phải là người hút thuốc để sử dụng hình ảnh này. Điếu thuốc có thể trở thành một cử chỉ, một đạo cụ hoặc một chi tiết giúp hoàn thiện thần thái của bức ảnh. Lana Del Rey gắn nó với vẻ lãng mạn và hoài cổ, trong khi Charli XCX đưa điếu thuốc vào tinh thần nổi loạn của thẩm mỹ “Brat”. Gần đây, hình ảnh những It-girl cầm điếu thuốc liên tục xuất hiện trên các bìa tạp chí thời trang, đưa một biểu tượng quen thuộc của thế kỷ trước trở lại trước ống kính.

Trong một bức ảnh thời trang, điếu thuốc cũng tạo thêm chuyển động cho khung hình. Cách nhân vật cầm điếu thuốc, châm lửa hay đưa lên môi đều có thể trở thành một phần của màn trình diễn. Những cử chỉ tưởng như rất nhỏ lại gợi ra nhiều lớp ký ức văn hóa, từ hình ảnh những cô gái tân thời theo đuổi tự do, vẻ quyến rũ của Hollywood thời hoàng kim đến phong thái bất cần của những It-girl thập niên 1990.

Sức hấp dẫn của hình ảnh thuốc lá nằm trong một nghịch lý khá thú vị. Tác hại của việc hút thuốc đã được cảnh báo suốt nhiều thập kỷ, nhưng thời trang vẫn tìm thấy ở điếu thuốc vẻ quyến rũ, xa cách và có phần nguy hiểm. Chính sự đối lập giữa một sản phẩm mang nhiều rủi ro và một hình ảnh có sức hút mạnh đã giúp biểu tượng này tiếp tục tồn tại.

Trong bối cảnh hiện đại, điếu thuốc thậm chí có thể được xem như một dạng “xa xỉ dễ tiếp cận”. Bản thân thuốc lá không phải biểu tượng của sự sang trọng, nhưng hình ảnh một người cầm điếu thuốc có thể gợi lên một lối sống phóng khoáng, sành điệu và được khao khát. Cách tạo liên tưởng này không quá khác với việc một ly matcha hay lớp học thể thao đắt tiền dần trở thành dấu hiệu của một phong cách sống nhất định.

Ngôn ngữ hình ảnh ấy cũng được ngành nước hoa và mỹ phẩm chuyển hóa theo những cách mềm mại hơn. Các thương hiệu khai thác những liên tưởng về sự gợi cảm, ấm áp và sắc cạnh vốn gắn với khói thuốc, rồi đưa chúng vào mùi hương, màu sắc và cách trang điểm. Dòng Guerlain Tobacco Honey gợi lên cảm giác ấm áp và sang trọng qua hương thuốc lá. Trong khi đó, son môi “Lip Ciggys” của Mary Phillips gây sốt khi biến hình dáng điếu thuốc thành một món phụ kiện làm đẹp đầy tính thời trang. Chanel Beauty lại khai thác tinh thần ấy qua kiểu mắt khói ánh vàng, mang đến vẻ thanh lịch và có phần phóng khoáng đặc trưng của Paris.