Khi những mái đầu bạc mở ra cơ hội tăng trưởng cho thời trang Việt

Trong khi phần lớn chiến dịch thời trang tại Việt Nam vẫn xoay quanh Gen Z và những gương mặt đôi mươi, nhóm khách hàng sở hữu sức mua ổn định nhất lại đang bước sang tuổi 50, 60. Dân số già hóa, tài sản tích lũy gia tăng và thói quen mua sắm trực tuyến thay đổi đang biến "nền kinh tế tóc bạc" thành một trong những động lực tăng trưởng đáng chú ý nhất của ngành thời trang Việt.

Trong nhiều thập kỷ, thời trang vận hành quanh hình ảnh quen thuộc về khách hàng lý tưởng. Trên sàn diễn, trong các chiến dịch quảng cáo hay trên những nền tảng mạng xã hội đang dẫn dắt xu hướng tiêu dùng, tuổi trẻ chiếm hầu hết vị trí trung tâm. Những gương mặt đôi mươi trở thành đại diện cho khát vọng, phong cách và tương lai của ngành công nghiệp này.

Tuy nhiên, cấu trúc của thị trường tiêu dùng đang thay đổi nhanh hơn những hình ảnh mà ngành thời trang lựa chọn để kể câu chuyện của mình. Khi Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số, một thế hệ khách hàng mới đang nổi lên với quy mô ngày càng lớn. Họ bước qua tuổi 50, sở hữu nguồn tài sản được tích lũy trong nhiều thập kỷ, duy trì nhu cầu thể hiện bản thân thông qua trang phục và dành sự quan tâm đáng kể cho ngoại hình, lối sống cũng như các trải nghiệm tiêu dùng chất lượng.

Đọc thêm: Sức hút của thị trường Việt Nam trong ngành công nghiệp dệt may toàn cầu

Thế hệ tóc bạc đang dần bước vào nền kinh tế số

Trong giới kinh tế, hiện tượng đó thường được gọi là “nền kinh tế tóc bạc” (silver economy), thuật ngữ dùng để chỉ các hoạt động tiêu dùng xoay quanh nhóm dân số lớn tuổi. Khái niệm này từ lâu đã được nhắc đến trong các lĩnh vực như y tế, chăm sóc sức khỏe hay du lịch. Giờ đây, nó đang dần trở thành biến số đáng chú ý của ngành thời trang.

Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Theo Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), nhóm dân số từ 60 tuổi trở lên chiếm 14,5% tổng dân số vào năm 2025 và sẽ vượt ngưỡng 20% trong vòng một thập kỷ tới, đưa Việt Nam bước vào nhóm quốc gia có dân số già. Quá trình chuyển đổi này diễn ra với tốc độ nhanh hơn đáng kể so với nhiều nền kinh tế phát triển trước đây.

Trong nhiều năm, một trong những giả định phổ biến nhất của ngành bán lẻ là người lớn tuổi gắn bó với cửa hàng vật lý, trong khi thương mại điện tử thuộc về thế hệ trẻ. Giả định đó đang trở nên lỗi thời.

Theo báo cáo Connected Consumer của Decision Lab năm 2025, khoảng cách về hành vi số giữa các thế hệ tại Việt Nam đang thu hẹp nhanh chóng. Facebook và Zalo tiếp tục giữ vai trò là những nền tảng trung tâm đối với mọi nhóm tuổi, trong khi các thế hệ lớn tuổi ngày càng hiện diện nhiều hơn trong các hoạt động trực tuyến vốn từng được xem là lãnh địa của người trẻ, từ xem livestream, tương tác với nội dung video đến mua sắm trên nền tảng số. Decision Lab nhận định việc phân khúc khách hàng thuần túy theo độ tuổi ngày càng mất hiệu quả khi hành vi số giữa các thế hệ có xu hướng hội tụ.

Đối với thời trang, ý nghĩa của sự dịch chuyển này nằm ở khả năng tiếp cận. Trước đây, các thương hiệu thiết kế tại Hà Nội hoặc TP.HCM thường phụ thuộc vào hệ thống showroom và mạng lưới khách hàng địa phương. Ngày nay, Facebook, Zalo, TikTok Shop hay các phiên livestream giúp thương hiệu tiếp cận khách hàng tại Hải Phòng, Nam Định, Cần Thơ hay Buôn Ma Thuột với chi phí thấp hơn đáng kể so với việc mở rộng hệ thống bán lẻ vật lý. Nhiều khách hàng trung niên theo dõi bộ sưu tập mới trên mạng xã hội, trao đổi trực tiếp qua Zalo, nhận tư vấn kích cỡ từ xa rồi hoàn tất giao dịch mà không cần đặt chân đến cửa hàng.

Một chi tiết đáng chú ý khác cũng xuất hiện trong báo cáo Connected Consumer 2025 của Decision Lab. Trong khi Gen Z chiếm ưu thế ở các phiên livestream mua sắm trên Shopee, nhóm Gen X và Gen Y lại dành nhiều sự quan tâm cho các hình thức livestream diễn ra trên Facebook. Điều này cho thấy hành vi mua sắm trực tuyến của thế hệ lớn tuổi không nhất thiết đi theo con đường của người trẻ. Họ bước vào nền kinh tế số thông qua những nền tảng quen thuộc, nơi yếu tố cộng đồng và mức độ tin cậy vẫn đóng vai trò quan trọng trong quyết định mua hàng.

Nhìn từ góc độ kinh doanh, đây là điểm giao nhau giữa nền kinh tế tóc bạc và nền kinh tế số. Công nghệ đang tháo bỏ những rào cản từng khiến nhóm khách hàng trung niên trở nên khó tiếp cận. Khoảng cách địa lý thu hẹp, chi phí phục vụ giảm xuống và trải nghiệm mua sắm trở nên thuận tiện hơn. Điều đó đồng nghĩa với việc một nhóm khách hàng sở hữu sức mua ổn định đang dần hiện diện trong cùng hệ sinh thái thương mại điện tử với Gen Z, thay vì đứng bên ngoài cuộc chơi như nhiều người từng nghĩ.

Đọc thêm: Cơ hội nào cho thương hiệu Việt tại triển lãm thời trang châu Á?

Thời trang Việt từ lâu đã sống nhờ vào khách hàng trung niên

Nhiều thương hiệu Việt Nam đã xây dựng hoạt động kinh doanh trên nền tảng khách hàng trung niên từ nhiều năm trước, đặc biệt trong các phân khúc thời trang công sở cao cấp, thời trang thiết kế, áo dài và trang phục dự tiệc.

Câu chuyện ấy đã xuất hiện ở các thương hiệu như SIXDO, NEM, Elise hay Chic-Land. Dù mỗi thương hiệu theo đuổi một định vị riêng, điểm giao nhau nằm ở việc phục vụ nhóm phụ nữ công sở, nữ doanh nhân hoặc khách hàng đã bước qua giai đoạn xây dựng sự nghiệp ban đầu. Hệ thống sản phẩm tập trung vào váy công sở, áo khoác, đầm dự tiệc, trang phục cho các sự kiện xã hội và những thiết kế có vòng đời sử dụng dài hơn chu kỳ xu hướng thông thường.

Từ góc độ kinh tế thời trang, đây là nhóm khách hàng mang lại giá trị lớn hơn nhiều so với những gì hình ảnh truyền thông phản ánh. Thế hệ đang bước vào độ tuổi 50, 60 ngày nay chính là nhóm đã trải qua giai đoạn tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của Việt Nam từ thập niên 1990 đến nay. Họ là những người sở hữu phần lớn bất động sản được tích lũy trong nhiều năm, nắm giữ các doanh nghiệp gia đình, có khoản tiết kiệm đáng kể hoặc vẫn duy trì nguồn thu nhập ổn định từ hoạt động kinh doanh và đầu tư.

Từ góc độ thị trường, đây là nhóm khách hàng có vị thế khác biệt. Họ ít chịu áp lực từ các chi phí khởi nghiệp cuộc sống như mua nhà, nuôi con nhỏ hay trả nợ dài hạn. Khi những nhu cầu thiết yếu đã được đáp ứng, một phần ngân sách bắt đầu dịch chuyển sang các khoản chi mang tính nâng cấp chất lượng sống, từ du lịch, chăm sóc sức khỏe đến thời trang. Đó cũng là lý do khái niệm "nền kinh tế tóc bạc" ngày càng được các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp nhìn nhận như động lực tăng trưởng mới thay vì gánh nặng an sinh.

Đối với ngành thời trang, sức hấp dẫn của nhóm khách hàng này nằm ở giá trị vòng đời khách hàng cao hơn nhiều phân khúc trẻ tuổi. Họ mua sắm với tần suất thấp hơn, nhưng mức chi tiêu trên mỗi đơn hàng thường lớn hơn, tỷ lệ quay lại cao hơn và ít bị tác động bởi những biến động ngắn hạn của xu hướng.

Tuy nhiên, nghịch lý vẫn còn tồn tại khi hình ảnh đại diện của ngành thời trang Việt vẫn chủ yếu xoay quanh các chiến dịch quảng cáo thường lựa chọn người mẫu trẻ, người nổi tiếng trẻ hoặc những gương mặt có khả năng tạo tương tác cao trên mạng xã hội. Trong khi đó, nhóm khách hàng đóng góp đáng kể vào doanh thu của nhiều thương hiệu lại xuất hiện khá mờ nhạt trong các câu chuyện tiếp thị. Khoảng cách giữa người được nhìn thấy và người thực sự chi tiền đang trở thành một trong những điểm đáng chú ý nhất của thị trường thời trang Việt Nam hiện nay.

Nhìn từ góc độ đó, nền kinh tế tóc bạc không phải một thị trường mới đang chờ được khám phá. Thị trường này đã hiện diện trong trong doanh thu của nhiều thương hiệu Việt suốt nhiều năm qua. Điều đang thay đổi là khả năng nhận diện và khai thác nó như cơ hội tăng trưởng chiến lược của ngành thời trang trong giai đoạn dân số già hóa.

Vì vậy, câu chuyện của nền kinh tế tóc bạc phản ánh sự thay đổi của quyền lực tiêu dùng. Khi nhóm khách hàng này ngày càng đông đảo và kết nối sâu hơn với nền kinh tế số, cuộc đua mới của thời trang Việt sẽ “trao giải” cho thương hiệu nào biết cách chăm sóc những khách hàng đang thực sự tạo ra doanh thu cho thị trường.