Shein thất thế trước Temu trong cuộc chiến bản quyền

Tòa án Tối cao Anh vừa bác đơn kiện của Shein trong vụ tranh chấp bản quyền hình ảnh với Temu, khép lại vòng đầu tiên của cuộc chiến pháp lý giữa hai đối thủ thương mại điện tử.

Phán quyết này được xem là dấu mốc pháp lý mang tính bước ngoặt, tạo tiền lệ quan trọng trong việc xác định phạm vi trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử làm trung gian kết nối người bán với bên thứ ba. Vụ tranh chấp diễn ra ngay thời điểm Shein đang hướng tới mức định giá hơn 30 tỷ USD cho kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Hong Kong.

Trước đó, tại phiên tòa ở London, Shein cáo buộc đối thủ cho phép các thương nhân trên nền tảng sử dụng trái phép hàng nghìn bức ảnh sản phẩm thuộc bản quyền của mình, qua đó hưởng lợi từ uy tín và hình ảnh Shein đã xây dựng trên thị trường. Theo lập luận của Shein, Temu không đơn thuần là bên lưu trữ thụ động mà đã tích cực tạo điều kiện cho các vi phạm diễn ra.

Vì sao Temu không phải chịu trách nhiệm?

Tuy nhiên, Thẩm phán Kelyn Bacon không chấp nhận lập luận này. Căn cứ phán quyết chỉ ra rằng Temu chỉ đóng vai trò là nền tảng trung gian kết nối giữa người mua và các nhà bán hàng độc lập, không “ủy quyền” hay dung túng cho các hành vi xâm phạm quyền tác giả. Thương hiệu cũng đã ban hành điều khoản cấm rõ ràng với việc đăng tải nội dung vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, và cũng không có “kiến thức thực tế” hay nhận thức trước về các hành vi sai phạm của người bán. Nhờ vậy, Temu được hưởng cơ chế miễn trừ trách nhiệm pháp lý dành cho nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ nội dung, ngay cả khi vi phạm từ bên thứ ba thực sự xảy ra.

Bên cạnh đó, hồ sơ vụ kiện của Shein còn gặp nhiều bất lợi xuất phát từ thẩm quyền lãnh thổ. Ban đầu, Shein từng cáo buộc Temu trực tiếp thực hiện hành vi sao chép các bức ảnh sản phẩm; tuy nhiên, lập luận này đã phải rút lại trong quá trình xét xử khi thực tế cho thấy toàn bộ hệ thống máy chủ vận hành website thị trường Anh của Temu được đặt ngoài phạm vi Vương quốc Anh (chủ yếu tại Ireland). Điều này đồng nghĩa với việc hành vi sao chép dữ liệu (nếu có) không thuộc phạm vi quyền tài phán của luật pháp Anh, tước đi cơ sở để Shein quy kết hành vi vi phạm trực tiếp đối với đối thủ.

Temu phản công

Không chỉ giành chiến thắng toàn diện trước các cáo buộc, Temu được Tòa án Tối cao Anh chấp thuận yêu cầu phản tố đòi bồi thường thiệt hại. Theo đó, Temu đã phải gỡ bỏ nhiều danh mục sản phẩm sau khi Shein xin lệnh cấm tạm thời đối với những hình ảnh Shein không thực sự sở hữu quyền tác giả. Mức bồi thường cụ thể sẽ được ấn định trong phiên xử tiếp theo.

Trước kết quả này, đại diện Shein bày tỏ sự bất ngờ và thất vọng, cho rằng phán quyết chưa theo kịp thực tế phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử: “Không có gì phải bàn cãi về việc Shein sở hữu hàng nghìn bức ảnh đó và chúng đã xuất hiện tràn lan trên website của Temu. Dù hành vi sao chép diễn ra ở quy mô công nghiệp, Temu lại né tránh được trách nhiệm pháp lý tại Anh chỉ đơn giản vì các máy chủ hỗ trợ trang web của họ được đặt tại Ireland”.

Đọc thêm: Sau London và New York, Shein tìm thấy cơ hội tại Hong Kong

Cuộc chiến pháp lý chưa có hồi kết

Dù vậy, phán quyết tại Luân Đôn mới chỉ khép lại hiệp đầu trong chuỗi xung đột pháp lý toàn cầu giữa hai gã khổng lồ bán lẻ giá rẻ. Cả Shein và Temu vẫn đang vướng vào hàng loạt vụ kiện tụng kéo dài tại nhiều thị trường lớn như Mỹ và châu Âu. Tại Anh, cuộc chiến sẽ tiếp tục bước vào giai đoạn căng thẳng vào năm tới, khi Tòa án London chuẩn bị xét xử vụ kiện phản tố khác từ Temu. Trong vụ kiện đó, Temu cáo buộc Shein vi phạm luật cạnh tranh thông qua việc gây sức ép, buộc các nhà sản xuất và chuỗi cung ứng thời trang nhanh phải ký kết các thỏa thuận phân phối độc quyền nhằm bóp nghẹt đối thủ.

Trong khi Shein tập trung mạnh vào thời trang nhanh, Temu mở rộng sang nhiều nhóm sản phẩm khác như phụ kiện, đồ gia dụng và thiết bị tiêu dùng với chiến lược giá thấp. Phán quyết mới nhất cho thấy cuộc cạnh tranh giữa hai thương hiệu đang ngày càng vượt ra ngoài câu chuyện về giá cả, tốc độ và thị phần, để bước vào cuộc chiến rộng hơn về bản quyền và luật cạnh tranh trong kỷ nguyên thương mại điện tử xuyên biên giới.