Xung đột Trung Đông và cú thử thách với ngành xa xỉ toàn cầu

Xung đột leo thang tại Trung Đông đang cho thấy địa chính trị có thể nhanh chóng làm chao đảo cả những “thánh địa bán lẻ” được ngành xa xỉ dày công xây dựng.

Thời trang từ lâu đã có mối quan hệ phức tạp với các biến động địa chính trị và những diễn biến trong tuần qua là lời nhắc rõ ràng rằng ngay cả những góc xa xỉ nhất của ngành công nghiệp này cũng không thể đứng ngoài những tác động đến từ thế giới bên ngoài sàn diễn.

Khi “thánh địa bán lẻ” không còn miễn nhiễm với địa chính trị

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đã lan rộng khắp Trung Đông, một khu vực vốn âm thầm trở thành “điểm sáng” ổn định đối với các thương hiệu xa xỉ. Đặc biệt, Dubai từ lâu đã xây dựng hình ảnh về sự an toàn và hào nhoáng: những trung tâm thương mại lấp lánh, khách sạn 5 sao và dòng du khách giàu có không ngừng đổ về, di chuyển qua một trong những sân bay nhộn nhịp thứ hai thế giới.

Tuy nhiên, các đợt tên lửa và máy bay không người lái từ Iran nhắm vào khu vực Vùng Vịnh nhằm đáp trả các cuộc tấn công vào Tehran đã làm lung lay hình ảnh được gây dựng bấy lâu. Tại Dubai, những vệt đánh chặn tên lửa xé ngang bầu trời, mảnh vỡ rơi trúng một khách sạn hạng sang. Những hình ảnh này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, các sàn giao dịch và cả những cuộc trò chuyện, tạo nên hiệu ứng lan tỏa tức thì.

Với một ngành công nghiệp được xây dựng trên khát khao và niềm tin, những hình ảnh đó mang ý nghĩa không hề nhỏ.

“Feel-good factor” và sự mong manh của nhu cầu xa xỉ

Tiêu dùng xa xỉ phụ thuộc rất nhiều vào điều mà các nhà phân tích gọi là “feel-good factor” - cảm giác lạc quan của người tiêu dùng, sự gia tăng tài sản và niềm tin rằng tương lai đủ tươi sáng để họ sẵn sàng chi hàng nghìn USD cho một chiếc túi xách hay đồng hồ. Ngược lại, chiến tranh và bất ổn thường kéo theo hiệu ứng hoàn toàn trái ngược.

Trung Đông hiện chỉ chiếm chưa đến 10% doanh số xa xỉ toàn cầu, nhưng vai trò của khu vực này đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh Trung Quốc vẫn loay hoay với hệ lụy từ khủng hoảng bất động sản, còn người tiêu dùng tại Mỹ ngày càng thận trọng hơn trong chi tiêu.

Trong vài năm trở lại đây, Trung Đông đã phần nào giúp ngành xa xỉ “giảm lực” trước đà chững lại sau đại dịch. Các trung tâm thương mại tại Dubai, vốn được xem là những không gian bán lẻ xa hoa bậc nhất thế giới, đã trở thành điểm tựa quan trọng cho nhiều thương hiệu toàn cầu. Chính vì vậy, những gián đoạn xảy ra trong tuần qua càng khiến bức tranh trở nên đáng lo ngại hơn.

Một số thương hiệu đã tạm thời đóng cửa cửa hàng tại nhiều khu vực ở vùng Vịnh khi tình hình an ninh diễn biến phức tạp. Du lịch gần như chững lại đột ngột. Ramadan vốn là mùa mua sắm sôi động nhất trong năm tại khu vực, cũng trở nên trầm lắng hơn thường lệ. Dẫu vậy, mức độ ảnh hưởng không diễn ra đồng đều giữa các thị trường.

Bán lẻ gián đoạn, du lịch chững lại

Trong cuộc gọi công bố kết quả kinh doanh thường niên với giới phân tích, CEO của Prada, bà Andrea Guerra, cho biết xung đột tác động rõ rệt hơn tại Qatar, Bahrain và Kuwait so với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nơi hoạt động kinh doanh phần lớn vẫn được duy trì.

Chi tiết này cũng cho thấy một thực tế rộng hơn: khu vực vùng Vịnh không phải là một khối đồng nhất. Dù thường được nhắc đến như một thị trường xa xỉ chung, nhưng điều kiện và diễn biến thực tế có thể khác biệt đáng kể giữa từng quốc gia.

Ở thời điểm hiện tại, nhiều thương hiệu dường như vẫn đang trong trạng thái “chờ và quan sát”. Các trung tâm thương mại tại Dubai vẫn mở cửa hoạt động. Chính phủ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng nhanh chóng trấn an người dân và du khách, với việc các quan chức xuất hiện công khai tại các trung tâm mua sắm nhằm nhấn mạnh rằng nhịp sống thường nhật về cơ bản vẫn diễn ra bình thường.

Nhưng mối lo lớn hơn không chỉ dừng lại ở việc đóng cửa cửa hàng hay doanh số sụt giảm trong ngắn hạn. Hệ sinh thái toàn cầu của ngành xa xỉ vốn có tính liên kết chặt chẽ. Nếu dòng khách đến khu vực này chững lại, nhu cầu mua sắm có thể dịch chuyển sang nơi khác; nhưng nếu xung đột kéo dài, giá dầu hoàn toàn có thể vượt xa mức tăng đột biến của thời điểm này, kéo theo lạm phát leo thang và gây sức ép lên tâm lý tiêu dùng tại những thị trường trọng điểm như Châu Âu và Mỹ.

Nói cách khác, với ngành xa xỉ, những “gợn sóng” từ biến động tại vùng Vịnh hoàn toàn có thể lan rộng ra ngoài khu vực này, tạo nên những tác động sâu và dài hơn nhiều so với những gì đang thấy trước mắt.

Trạng thái lưng chừng của các thương hiệu

Cũng cần dừng lại một nhịp để nhìn nhận rằng, trong khi các lãnh đạo doanh nghiệp phân tích khủng hoảng địa chính trị qua lăng kính doanh thu hay lợi nhuận vận hành, thì ngoài kia vẫn là một cuộc chiến đang diễn ra, nơi con người phải đối mặt với mất mát và bất ổn. Nhiều gia đình buộc phải rời bỏ nhà cửa, và hàng triệu người tại Trung Đông đang sống trong nỗi lo thường trực trước những mối đe dọa từ tên lửa và máy bay không người lái.

Trong bối cảnh ấy, việc một cửa hàng xa xỉ phải đóng cửa hay doanh số túi xách chững lại rõ ràng trở nên nhỏ bé. Thế nhưng, thời trang cũng như bất kỳ ngành công nghiệp toàn cầu nào, không thể tách rời khỏi những biến động của thế giới. Nó luôn chuyển động cùng thời cuộc, đôi khi lúng túng, đôi khi không dễ chịu, nhưng chưa bao giờ đứng ngoài cuộc.

Đối với các thương hiệu xa xỉ, khu vực vùng Vịnh đặc biệt là Dubai từ lâu được xem như một “điểm tựa” ổn định của thị trường, ngay cả khi căng thẳng thỉnh thoảng vẫn bùng lên ở những nơi khác trong Trung Đông. Tuy nhiên, những diễn biến trong tuần này là lời nhắc rằng cảm giác an toàn ấy thực ra khá mong manh.

Nếu xung đột sớm lắng xuống, ngành xa xỉ có thể hấp thụ cú sốc này mà không để lại quá nhiều hệ lụy lâu dài. Nhưng nếu tình hình kéo dài, một trong những thị trường tăng trưởng đáng tin cậy nhất của ngành xa xỉ có thể bất ngờ trở nên kém chắc chắn hơn bao giờ hết.