Sau cú sụp đổ tỷ đô, Allbirds chọn AI để viết lại tương lai

Thông tin thương hiệu giày Allbirds chuyển hướng thành một công ty AI đang khiến nhiều người không khỏi tranh luận. Allbirds từng là một thương hiệu startup đáng theo dõi trong ngành thời trang, giữa bối cảnh thị trường cạnh tranh, và là một thương hiệu được khởi phát ngay tại Thung lũng Silicon và nhận được nhiều khoản đầu tư đáng giá.

Câu chuyện của Allbirds từng là giấc mơ điển hình của thời đại startup tiêu dùng. Ra đời với định vị giày bền vững, tối giản và cực kỳ thoải mái, Allbirds nhanh chóng trở thành “đồng phục không chính thức” của giới công nghệ tại Thung lũng Silicon.

Trong giai đoạn đỉnh cao, công ty được định giá khoảng 4 tỷ USD sau IPO, được hậu thuẫn bởi làn sóng tiêu dùng xanh và sự ủng hộ mạnh mẽ từ các nhà đầu tư công nghệ. Tuy nhiên, giống như nhiều thương hiệu trực tiếp đến người tiêu dùng khác, Allbirds dần rơi vào trạng thái bão hòa: sản phẩm thiếu đột phá, thị trường cạnh tranh khốc liệt và câu chuyện thương hiệu không còn đủ mới để duy trì tăng trưởng.

Khi sự cường điệu ban đầu biến mất, những điểm yếu cốt lõi bắt đầu lộ rõ. Mô hình kinh doanh phụ thuộc vào một vài thiết kế chủ lực khiến thương hiệu khó mở rộng danh mục sản phẩm một cách thuyết phục. Trong khi đó, chi phí tiếp thị tăng cao và áp lực lợi nhuận từ thị trường đại chúng khiến Allbirds không thể duy trì vị thế là một “thương hiệu hấp dẫn” như trước. Kết quả là giá trị công ty lao dốc, dẫn đến việc bị bán lại với mức giá chỉ khoảng 39 triệu USD - một con số gần như mang tính biểu tượng cho sự sụp đổ của một “kỳ lân tiêu dùng”.

Chiến lược hay tuyệt vọng?

Dưới quyền sở hữu mới của American Exchange Group, Allbirds bất ngờ công bố kế hoạch chuyển hướng sang lĩnh vực hạ tầng trí tuệ nhân tạo, với tham vọng trở thành nhà cung cấp dịch vụ điện toán GPU và giải pháp đám mây “AI-native”. Đồng thời, công ty sẽ đổi tên thành “NewBird AI” - một động thái cho thấy sự cắt đứt gần như hoàn toàn với quá khứ thời trang của mình.

Phản ứng của thị trường là ngay lập tức và mang tính đầu cơ rõ rệt: cổ phiếu tăng vọt tới 900% chỉ trong một ngày. Nhưng sự hưng phấn này đặt ra một câu hỏi quan trọng: liệu đây có thực sự là một chiến lược kinh doanh có nền tảng, hay chỉ là một cách tận dụng “vỏ bọc” của một công ty niêm yết để tham gia vào làn sóng AI mà không cần trải qua quy trình IPO phức tạp?

Trong lịch sử, không thiếu những trường hợp tương tự. Khi cơn sốt tiền mã hóa bùng nổ năm 2018, Kodak từng tuyên bố chuyển hướng sang blockchain, khiến giá cổ phiếu tăng mạnh trong ngắn hạn trước khi nhanh chóng quay về thực tế. Điểm chung của những cú xoay trục này là chúng thường tận dụng tâm lý thị trường hơn là năng lực nội tại của doanh nghiệp. Đối với Allbirds, sự chuyển đổi từ một thương hiệu giày tiêu dùng sang một công ty hạ tầng công nghệ cao không chỉ là thay đổi ngành nghề - đó là sự thay đổi toàn bộ DNA doanh nghiệp. Và đây chính là rủi ro lớn nhất: công ty không có lợi thế cạnh tranh rõ ràng trong lĩnh vực mới, trong khi lại từ bỏ hoàn toàn nền tảng cũ.

Bài học về xu hướng và bản sắc trong kinh doanh

Câu chuyện của Allbirds phản ánh một quy luật quen thuộc trong kinh doanh hiện đại: khi một ngành trở nên kém hấp dẫn, các doanh nghiệp yếu thế thường tìm cách “đuổi theo” ngành đang tăng trưởng nhanh nhất. Tuy nhiên, việc chạy theo xu hướng mà không có năng lực cốt lõi phù hợp thường dẫn đến kết quả ngắn hạn về truyền thông nhưng dài hạn về thất bại.

Trong trường hợp này, AI rõ ràng là lĩnh vực hấp dẫn nhất hiện nay, với dòng vốn khổng lồ và kỳ vọng tăng trưởng dài hạn. Nhưng khác với thời trang hay tiêu dùng, đây là một ngành đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật sâu, đội ngũ chuyên môn cao và chu kỳ đầu tư dài hạn. Việc một thương hiệu như Allbirds bước vào lĩnh vực này đặt ra nghi vấn lớn về tính khả thi, đặc biệt khi động cơ dường như mang tính tài chính và cấu trúc thị trường hơn là đổi mới thực sự.

Ở góc độ rộng hơn, đây cũng là lời nhắc nhở cho các thương hiệu tiêu dùng: giá trị dài hạn không nằm ở việc bắt kịp xu hướng, mà nằm ở việc xây dựng bản sắc và liên tục đổi mới trong chính lĩnh vực của mình. Những thương hiệu tồn tại lâu dài hiếm khi là những thương hiệu thay đổi ngành nghề một cách đột ngột; họ tiến hóa, nhưng vẫn giữ được cốt lõi. Nếu Allbirds không thể chứng minh năng lực thực sự trong lĩnh vực AI, cú xoay trục này có thể sẽ chỉ được nhớ đến như một ví dụ điển hình của việc thị trường bị cuốn theo câu chuyện, hơn là giá trị thực.