Làn sóng “tỷ phú AI” mới đang viết lại luật chơi của ngành xa xỉ

Hiện nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành lĩnh vực sản sinh ra một thế hệ tinh hoa kinh tế mới. Đó là những "ông trùm" công nghệ Mỹ với khả năng định hình lại cách giới siêu giàu tiếp cận và tiêu thụ hàng xa xỉ.

Mỗi khi một ngành công nghiệp mới hình thành, một tầng lớp giàu có mới cũng xuất hiện cùng với nó. Điều làm nên sự khác biệt của những tân phú này không chỉ là thời điểm họ tạo dựng được khối tài sản khổng lồ, mà còn nằm ở những thị hiếu, giá trị văn hóa và cách tiêu dùng hoàn toàn mới mà họ mang theo. Hiện nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành lĩnh vực sản sinh ra một thế hệ tinh hoa kinh tế mới. Đó là những "ông trùm" công nghệ Mỹ với khả năng định hình lại cách giới siêu giàu tiếp cận và tiêu thụ hàng xa xỉ.

Theo MF Fashion, đà tăng trưởng của ngành AI được dự báo sẽ còn tăng tốc trong thời gian tới, đặc biệt khi nhiều “đại gia” công nghệ đang chuẩn bị cho kế hoạch niêm yết. Những cái tên như SpaceX, OpenAI và Anthropic đều được nhắc đến trong nhóm doanh nghiệp có thể IPO. Nếu các thương vụ này diễn ra đồng loạt, đây có thể trở thành một trong những sự kiện tài chính đáng chú ý nhất của thập kỷ.

MF Fashion gọi đây là một “quả bom vốn” có quy mô lên tới 4.000 tỷ USD. Đáng chú ý hơn, tạp chí này cho rằng sự kiện đó có thể tạo ra “một làn sóng người giàu với tiềm năng chi tiêu 200 tỷ USD”. Đây là con số đủ lớn để các thương hiệu xa xỉ phải cân nhắc lại chiến lược tiếp cận nhóm khách hàng mới.

Trong kịch bản lạc quan nhất, nếu các mức định giá tư nhân hiện tại của những gã khổng lồ công nghệ được xác nhận khi lên sàn, lượng giá trị được tạo ra có thể sánh ngang với những cuộc cách mạng công nghệ lớn trong lịch sử. Khi đó, dòng tiền mới có thể góp phần thúc đẩy nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm độc quyền, dịch vụ cá nhân hóa và những trải nghiệm giá trị cao. Đây cũng chính là những yếu tố cốt lõi đã làm nên sức hấp dẫn của ngành xa xỉ trong nhiều thập kỷ qua.

Tuy nhiên, câu chuyện không chỉ dừng lại ở việc xuất hiện thêm nhiều người giàu. Vấn đề lớn hơn nằm ở chỗ liệu “hiệu ứng AI” có đủ sức thu hút sự chú ý của người tiêu dùng trong bối cảnh họ ngày càng mất kết nối và trở nên ít hứng thú hơn với các hình thức tiêu dùng truyền thống. Khi những cảnh báo về nguy cơ “bong bóng AI” vẫn hiện hữu, ngành xa xỉ đang đứng trước một ngã rẽ. Hoặc họ sẽ tận dụng làn sóng tài sản mới để tái kích hoạt tăng trưởng, hoặc phải chấp nhận thực tế rằng sự giàu có không còn đồng nghĩa với việc chi tiêu theo những khuôn mẫu cũ.

Từ Thung lũng Silicon đến sự xuất hiện của tầng lớp siêu giàu mới

Thung lũng Silicon từ lâu đã là một biểu tượng toàn cầu, nhưng danh tiếng mang tầm ảnh hưởng rộng khắp của khu vực này thực sự chỉ bùng nổ mạnh trong khoảng một thập kỷ gần đây. Trước đó, sự phát triển của những gã khổng lồ như Microsoft, Amazon, Google hay Meta đã tạo ra hàng nghìn triệu phú và không ít tỷ phú. Giờ đây, kịch bản tương tự đang lặp lại với làn sóng doanh nghiệp AI.

Điều đáng chú ý là nhóm “giàu mới” trong lĩnh vực công nghệ, bao gồm các nhà quản lý, nhà sáng lập, nhà nghiên cứu và kỹ sư sở hữu cổ phần tại những công ty AI giàu tiềm năng, có thể nhanh chóng tích lũy khối tài sản lớn khi doanh nghiệp IPO. Tuy nhiên, họ lại không quá quan tâm đến những biểu tượng địa vị theo cách truyền thống. Thay vào đó, họ ưu tiên những trải nghiệm dựa trên tính độc quyền, sự xác thực và khả năng cá nhân hóa.

Vì vậy, những câu chuyện mà các thương hiệu thời trang xây dựng quanh vật liệu quý hiếm, tính bền vững hay độ khan hiếm không còn là yếu tố duy nhất tạo nên sức hấp dẫn. Tầng lớp giàu mới đang tìm kiếm những giá trị cụ thể hơn trong các quyết định tiêu dùng của mình. Họ không muốn chỉ sở hữu một món đồ có sẵn, mà kỳ vọng vào sự xác thực, thậm chí là sự bảo chứng từ thương hiệu thông qua những thiết kế độc bản hoặc được thực hiện riêng theo nhu cầu cá nhân.

Xu hướng này đang thúc đẩy sự phát triển của các sản phẩm đặt làm riêng, vốn có mức giá cao hơn và đi kèm tính độc quyền lớn hơn. Làn sóng đó xuất hiện ở nhiều lĩnh vực, từ các phương tiện di chuyển trên mặt đất hay trên không với nội thất xe hơi, du thuyền và máy bay riêng được thiết kế theo yêu cầu, cho đến ngành trang sức. Nhiều nhà mốt như Louis Vuitton, Chanel hay Dior cũng được ghi nhận đang đẩy mạnh mảng kinh doanh này thông qua việc bổ nhiệm các giám đốc sáng tạo mới và liên tục giới thiệu những bộ sưu tập được đầu tư quy mô lớn.

Và khi bối cảnh thị trường xa xỉ nói chung đang trải qua giai đoạn nhiều thách thức, trường hợp của Damiani tại Italy vẫn cho thấy một tín hiệu đáng chú ý. Doanh nghiệp này, dù đã rút niêm yết khỏi sàn chứng khoán từ nhiều năm trước, vẫn vượt mốc 400 triệu euro doanh thu và tiếp tục giới thiệu các bộ sưu tập High Jewelry với những thiết kế có giá từ 100.000 euro trở lên. Điều đó cho thấy bên cạnh việc hướng sự chú ý đến thị trường Mỹ, ngành thời trang xa xỉ cũng đang đẩy mạnh kinh doanh cá nhân hóa như một hướng đi quan trọng để đáp ứng “khẩu vị” của tầng lớp giàu lên nhờ công nghệ và AI.

Sự xa xỉ quay về với giá trị của may đo và cá nhân hóa

Khi nhu cầu từ Trung Quốc chững lại, dù đôi lúc vẫn xuất hiện những tín hiệu phục hồi, thị trường Mỹ đang dần trở thành tâm điểm mới của ngành xa xỉ. Đáng chú ý, động lực tăng trưởng không chỉ đến từ sức mua của tầng lớp giàu mới mà còn gắn liền với một xu hướng đặc biệt khác. Khách hàng hiện nay đang tìm về những giá trị cốt lõi của thời trang may đo, nơi tính thủ công và khả năng cá nhân hóa được đặt lên hàng đầu.

Trong bối cảnh này, hệ thống sản xuất của Italy được xem là một lợi thế tự nhiên. Với nền tảng gắn chặt với tay nghề thủ công và khả năng đáp ứng các đơn hàng theo yêu cầu riêng, quốc gia này đang sở hữu những điều kiện phù hợp để phục vụ nhu cầu của một thế hệ khách hàng xa xỉ mới. Vì vậy, không khó hiểu khi các thương hiệu thời trang châu Âu, phần lớn sản xuất tại Italy, liên tục gia tăng hiện diện tại Mỹ trong thời gian gần đây. Chanel, Louis Vuitton và Gucci lần lượt tổ chức các hoạt động tại New York, dù ở những mùa khác nhau, trong khi Zegna, Hermès và Dior lại lựa chọn Los Angeles. Cùng lúc đó, bức tranh thời trang tại Miami cũng ngày càng sôi động.

Trong số những cái tên nổi bật, Zegna được xem là thương hiệu nắm bắt rõ nhất sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng. Suốt ba năm qua, hãng liên tục củng cố dịch vụ made-to-order thông qua Zegna X, mô hình được xây dựng nhằm giúp trải nghiệm made-to-measure trở nên dễ tiếp cận hơn, từ quá trình đặt may cho đến các khâu hậu cần liên quan.

Zegna còn phát triển Villa Zegna, một định dạng trải nghiệm dành riêng cho khách mời. Nhân dịp show diễn mới nhất, Villa Zegna được đưa tới Chateau Marmont, khách hàng có thể trực tiếp mua những thiết kế vừa xuất hiện trên sàn diễn hoặc đặt may riêng theo nhu cầu cá nhân.

Cơ hội mới trong “cơn sốt vàng” của thời đại AI

Những chuyển động mới của ngành xa xỉ đang diễn ra tại California, nơi tốc độ tích lũy tài sản liên tục làm thay đổi chân dung tầng lớp thượng lưu tại Mỹ. Ngày càng nhiều người đạt mức thu nhập rất cao khi mới ở độ tuổi 30 đến 40, kéo theo những thói quen tiêu dùng khác biệt so với thế hệ trước. Họ cởi mở hơn với việc thử nghiệm những lựa chọn mới và cũng ít gắn bó với một thương hiệu duy nhất. Điều đó đồng nghĩa các nhà mốt không còn có thể dựa vào danh tiếng sẵn có mà phải liên tục chinh phục lại nhóm khách hàng này.

Bên cạnh sự thay đổi về sức mua, giới doanh nhân AI cũng đang góp phần định hình những chuẩn mực văn hóa mới.

Nếu gần hai thập kỷ trước, hình ảnh các thiên tài công nghệ gắn liền với áo hoodie và dép kẹp từng trở thành biểu tượng quen thuộc của Thung lũng Silicon, thì thế hệ lãnh đạo công nghệ hiện nay lại xuất hiện với diện mạo đa dạng hơn. Những cái tên như Sam Altman, Dario Amodei, Peter Thiel hay Elon Musk vẫn ưu tiên tính công năng trong cách ăn mặc, nhưng phong cách đã bớt xuề xòa. Họ không còn mang dáng dấp của những sinh viên đại học lôi thôi, nhưng cũng không theo đuổi hình ảnh quyền lực kiểu Phố Wall. MF Fashion gọi xu hướng này là “Luxury Basicness”, một phong cách tối giản và cơ bản nhưng được nâng tầm bằng những tiêu chuẩn của thế giới xa xỉ.

Thực tế, ngay cả Mark Zuckerberg cũng được cho là đang quay trở lại phong cách này sau một giai đoạn theo đuổi streetwear. Một trong những câu chuyện được nhắc đến nhiều nhất là việc ông sử dụng những chiếc áo thun xám may đo bởi Brunello Cucinelli. Chi tiết đó cho thấy đằng sau vẻ ngoài tối giản, giới tỷ phú vẫn tìm kiếm những trải nghiệm mang tính cá nhân hóa và sự vừa vặn được tạo ra riêng cho họ.

Mục tiêu của tầng lớp quý tộc công nghệ mới không nằm ở việc phô bày sự giàu có một cách trực diện. Họ muốn thể hiện mình thuộc về một cộng đồng khép kín của những người có năng lực, hiểu biết và sở hữu gu văn hóa tinh tế. Sự kín đáo này cũng có thể xuất phát từ những phản ứng gay gắt của công chúng trực tuyến đối với giới siêu giàu, điều từng được thể hiện qua các cuộc tranh luận xoay quanh đám cưới của Jeff Bezos tại Venice.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi được đặt ra là liệu các thương hiệu xa xỉ châu Âu có kịp nắm bắt làn sóng khách hàng mới hay không. Thách thức giờ đây không còn nằm ở những thông điệp tiếp thị hay lớp vỏ hình ảnh bên ngoài, mà ở khả năng khiến nhóm khách hàng này thực sự cảm thấy mình thuộc về thương hiệu. Quan trọng hơn, các nhà mốt phải chứng minh một cách rõ ràng và thuyết phục rằng sự xuất sắc họ mang lại là điều có thể cảm nhận được trong mọi khía cạnh trải nghiệm. Điều đang được đặt cược không chỉ là doanh số, mà còn là niềm tin của một thế hệ người tiêu dùng được dự báo sẽ góp phần định hình thị trường toàn cầu trong thập kỷ tới.