Isabella Blow: Những chiếc nón, biên tập viên và một nàng thơ vĩnh cữu

Isabella Blow là quý cô Anh Quốc với những chiếc mũ siêu thực và bản năng phá vỡ những quy chuẩn.

Nhiều thập kỷ trôi qua kể từ khi giới mộ điệu biết đến cái tên Isabella Blow và thời trang cũng đã chuyển mình cơ số lần, thế nhưng hình ảnh về nữ biên tập người Anh luôn xuất hiện trong loạt tạo hình sáng tạo kỳ lạ vẫn chưa hề phai nhạt.

Từng làm việc cùng Anna Wintour tại Vogue Mỹ trước khi trở về London và gia nhập Tatler, rồi The Sunday Times Style, Isabella được nhớ đến như một trong những huyền thoại biên tập viên có con mắt tinh tường nhất trong việc phát hiện tài năng mới. Bà là người đưa Philip Treacy và Alexander McQueen đến gần hơn với thế giới thời trang, đồng thời tự tạo nên phong cách cá nhân độc bản.

Một fashion muse khác thường và khả năng “tạo ra” thời trang

Người ta thường nghĩ rằng fashion muse được nhớ đến vì một nhà thiết kế nào đó đã nhìn thấy ở họ một vẻ đẹp đặc biệt và hình ảnh của họ chỉ gắn liền cùng lịch sử của nhà mốt ấy. Nhưng Isabella Blow thì ngược lại. Bà được xem là nàng thơ trước hết vì chính phong cách cá nhân của mình. Chỉ cần nhìn từ xa đã có thể nhận ra bà giữa đám đông: chiếc mũ phóng đại, quần áo với phom dáng kỳ quặc, những lớp ren, lông và vải vóc được xếp đặt đầy chủ ý. Mỗi lần xuất hiện, bà dường như hoá thân thành nhân vật mới, khiến người xem không tài nào đoán được ý định tiếp theo của bà là gì. Họ chỉ có thể biết rằng chúng sẽ tràn đầy bất ngờ.

Trong lần xuất hiện tại sự kiện Dunhill Queen's Cup, bà mặc chiếc váy ren đen, khoác áo lông cùng màu và đội chiếc mũ với những cụm lông xanh tím vươn rộng quanh đầu, cong lên như đôi cánh, gợi liên tưởng đến sinh vật kỳ lạ đang đậu trên mái tóc. Giữa sắc đen bao lấy toàn thân, chiếc túi hồng rực trên tay lại trở thành điểm nhấn nổi bật. Diện mạo kịch tính của bà khi ấy toát ra tinh thần gothic, có chút xa hoa và cũng có nét hài hước rất riêng. Isabella dường như chưa bao giờ e ngại sự “đồ sộ” hay “tối đa” trong những trang phục mình mặc.

Một lần khác, bà dịch chuyển nguồn cảm hứng đến thế giới biển cả qua chiếc Lobster Hat của Erik Halley. Phần đầu mũ được tạo hình thành con tôm hùm đính pha lê có phần khoa trương. Diện mạo này gây ấn tượng đến mức chúng trở thành một trong những khoảnh khắc “huyền thoại” khi nhắc đến cái tên Isabella Blow.

Nhà thiết kế Manolo Blahnik thậm chí từng ví bà như “Joan of Arc đi mua sắm” khi bắt gặp Isabella dạo phố trong lúc diện đôi găng tay kim loại khổng lồ và váy dài kiểu Poiret.

Thời trang của Isabella là những gì người ta ít hình dung đến khi nói về nàng thơ. Ở đó có có dấu vết của lịch sử, tính sân khấu và cả sự phi lý. Với bà, thời trang cần một chút kịch tính để thực sự có ý nghĩa. Và bà đã biến chính mình thành sân khấu cho điều đó.

Chính sự khác thường ấy đã giải thích vì sao Isabella có khả năng “tạo ra” thời trang. Bởi lẽ, những thứ có vẻ “lệch” khỏi chuẩn mực thường là dấu hiệu của sự tiên phong, báo hiệu một chương thời trang được “thống trị” bởi ý niệm sáng tạo mới.

Bà gặp Philip Treacy và chọn tin tưởng khi ông vẫn chỉ là một sinh viên trẻ, nhìn thấy ở những thiết kế u tối và dữ dội trong bộ sưu tập tốt nghiệp của Alexander McQueen là tài năng chưa được gọi tên, rồi bắt gặp Sophie Dahl trên đường phố và nhận ra vẻ đẹp khác biệt so với tiêu chuẩn người mẫu lúc bấy giờ.

Những gì bà mặc, những người bà chọn để nâng đỡ và những hình ảnh bà đưa lên mặt báo đều mang chung một tinh thần, đó là tìm kiếm điều khác biệt và tin vào chúng.

“Nàng thơ” và “người làm mũ”

Năm 1989, khi đang là biên tập viên tại Tatler, Isabella Blow gặp sinh viên trẻ tên Philip Treacy. Anh ghé thăm tòa soạn với chiếc mũ da cá sấu màu xanh lá cây do chính mình thiết kế. Isabella lập tức nhận ra tài năng của người đứng sau nó, tìm đến trường để xác nhận danh tính Treacy và đặt ông làm chiếc mũ cho đám cưới của mình. Khi ấy, Treacy vẫn còn là cái tên mới mẻ. Từ sau cuộc gặp đó, ông dần trở thành một trong những cái tên quan trọng nhất của thời trang Anh, còn Isabella lại có được mối quan hệ sáng tạo định hình cả hình ảnh của bà sau này.

Ít lâu sau, Treacy chuyển đến làm việc trong căn hộ của bà và bắt đầu tạo ra những thiết kế vượt khỏi ý niệm thông thường về một chiếc mũ. Với cả hai, đây dường như là vùng đất lý tưởng để trí tưởng tượng được phóng thích. Có thể kể đến The Ship, chiếc mũ thuyền buồm thế kỷ 18 thu nhỏ mang hơi hướng gothic có phần u ám với đầy đủ cột buồm và dây thừng hay The Castle, lấy cảm hứng từ Doddington, lâu đài cổ xưa trong ký ức của chính Isabella. Chúng dựng lên một thế giới thu nhỏ, mang theo ký ức, lịch sử và những ám ảnh riêng của người đội.

Không thể không kể đến Chinese Garden, chiếc mũ Treacy làm ra cho bộ sưu tập Xuân Hè 2005 của Alexander McQueen. Mái đình, cành cây và hoa lá thu nhỏ vươn lên từ đầu Isabella, khiến bà như đang đội cả khu vườn phương Đông mộng mị và thần thoại.

Bà từng nói: “Tôi không dùng mũ như một đạo cụ, tôi xem nó là một phần của mình”. Những lúc tâm trạng không tốt, bà tìm đến Treacy, đội một chiếc mũ lên đầu, che khuất khuôn mặt và cảm thấy tốt hơn.

Nhờ sự dìu dắt của Isabella, Philip Treacy đã gặt hái được thành công vang dội và hợp tác với nhiều tên tuổi nổi tiếng như Lady Gaga, Karl Lagerfeld,...

Mối quan hệ với với McQueen

Năm 1992, Philip Treacy chuyển ra khỏi căn hộ tại London của Isabella Blow, sớm sau đó, một chàng trai trẻ khác bước vào không gian ấy. Đó là Lee Alexander McQueen, khi ấy mới 23 tuổi và vẫn đang là sinh viên tại Central Saint Martins. Isabella vừa xem bộ sưu tập tốt nghiệp Jack the Ripper Stalks His Victims của anh và bị cuốn vào loạt thiết kế mang vẻ đẹp gai góc pha trộn giữa kỹ thuật cắt may sắc bén và những ám ảnh về lịch sử nước Anh. Bà mua toàn bộ bộ sưu tập với giá 5.000 bảng Anh, trả dần cho McQueen bằng những khoản nhỏ hàng tuần.

Sau đó, bà bắt đầu gọi điện cho nhiều người quen trong ngành, đưa cái tên McQueen vào những cuộc trò chuyện mà trước đó anh chưa từng xuất hiện. Bà cũng là người khuyên Lee sử dụng tên đệm “Alexander”, cái tên sau này trở thành một phần không thể tách rời khỏi thương hiệu. Isabella gọi anh là “Alexander the Great” (Alexander đại đế) như thể cái tên ấy đã chứa sẵn lời tiên tri về một huyền thoại thời trang trong tương lai.

Isabella dần trở thành một phần trong thế giới sáng tạo của McQueen, xuất hiện trong các bài biên tập, buổi chụp hình và những show diễn của anh. Năm 1994, bà bước lên sàn diễn Banshee Thu Đông, giữa những người mẫu đang trình diễn thứ thời trang dữ dội và có phần hoang dại đặc trưng của McQueen. Hai năm sau, nhà thiết kế dành bộ sưu tập Dante cho Isabella như cử chỉ công khai ghi nhận ảnh hưởng của bà đối với hành trình sáng tạo của anh. Dante mang đậm tinh thần u tối và tính tôn giáo, với loạt hình tượng gợi liên tưởng đến địa ngục, sự phán xét và cái chết. Những chiếc mặt nạ, biểu tượng thập giá cùng bảng màu đen, trắng, vàng nhạt khiến các thiết kế như đang tái hiện nghi lễ cổ xưa nào đó. Đặt bên cạnh Isabella Blow, Dante gợi mở nhiều tầng nghĩa: bà từng là người đưa McQueen đến với thế giới thời trang, và giờ đây chính hình ảnh của bà lại được nhà thiết kế đưa vào thế giới vừa đẹp đẽ vừa ám ảnh mà anh tạo ra.

Sau khi Isabella qua đời năm 2007, McQueen dành bộ sưu tập Xuân Hè 2008 La Dame Bleue để tưởng nhớ bà. Dẫu đã từng có những khoảng lặng trong mối quan hệ giữa cả hai, Isabella vẫn mãi được xem là “nàng thơ vĩnh cữu” của Alexander McQueen.

Isabella Blow từng nói:

Một nàng thơ là người truyền cảm hứng không ngừng. Bạn không thể mua một nàng thơ. Nó giống như cuộc tình với ai đó.

Isabella để lại gì cho cách chúng ta hiểu về fashion muse?

Isabella Blow khiến định nghĩa về fashion muse trở nên chủ động và đa chiều hơn. Với Philip Treacy và Alexander McQueen, bà là người phát hiện, kết nối và đưa tài năng của họ đến gần công chúng. Nhưng ảnh hưởng của Isabella không dừng ở những gì bà làm cho người khác. Đối với Isabella, diện trang phục cũng giống như xây dựng nhân vật và mỗi món đồ đều phải có khả năng kể chuyện. Bà đặc biệt yêu thích những thứ quá khổ, kỳ dị và lộng lẫy. Bà có thể diện chiếc mũ to đến nỗi che khuất khuôn mặt, chiếc váy bó tua rua trông như bạch tuộc kỳ lạ,...Hơn ai hết, Isabella hiểu rằng quần áo như những vật thể có khả năng biến đổi con người, chứ không đơn thuần điểm tô cho họ.

“Thời trang là một thứ có tính hút cạn, nó giống như chiếc máy hút bụi trong đầu bạn. Đó là lý do tôi đội mũ, để giữ mọi người tránh xa mình”, Isabella Blow.

Isabella liên tục pha trộn những dấu hiệu của tầng lớp quý tộc Anh với punk, gothic, lịch sử, nghệ thuật và cả sự khôi hài. Bởi vậy, khi nhìn bà, người ta khó phân biệt đâu là nàng thơ của nhà thiết kế và đâu là tác phẩm do chính bà tạo ra.

Có lẽ đó là cách Isabella Blow thay đổi ý niệm về fashion muse. Đôi khi chính nàng thơ mới là người khiến thời trang bắt đầu tưởng tượng khác đi.