Jean Paul Gaultier Fall 2026: Cuộc đời thứ hai của Suit

Với Jean Paul Gaultier, chiếc suit hiếm khi giữ nguyên số phận ban đầu, trang phục tưởng chừng nghiêm cẩn ấy luôn được tháo rời, xoay chuyển rồi tái sinh. Trên sàn diễn Thu Đông 2026, dưới bàn tay Duran Lantink, suit tiếp tục sống thêm một cuộc đời mới.

“Tôi nghĩ điểm tương đồng giữa tôi và Jean Paul Gaultier là mọi thứ luôn phải mang tinh thần vui đùa”, Duran Lantink nói. Và quả thật, nhà mốt Jean Paul Gaultier dường như đã tìm thấy tâm hồn đồng điệu tinh nghịch nơi nhà thiết kế Hà Lan này, người vừa bước vào vị trí cầm lái thương hiệu từ năm ngoái.

Trong lịch sử thời trang đương đại, Jean Paul Gaultier luôn tồn tại như sân khấu nơi quy tắc bị bẻ cong trước khi kịp trở thành chuẩn mực. Từ những chiếc corset hình nón gây chấn động thập niên 1990 đến những cuộc chơi với sailor stripes (hoạ tiết sọc thuỷ thủ), tattoo prints (hoạ tiết giả xăm) hay trang phục mang hơi hướng fetish, thế giới của Jean Paul Gaultier luôn vận hành bằng thứ logic đặc biệt: thời trang có thể nghiêm túc, nhưng sự nghiêm túc ấy phải biết mỉm cười.

Mùa Thu Đông 2026, tinh thần đó được truyền qua bàn tay của Duran Lantink, nhà thiết kế Hà Lan đang tạm thời cầm lái di sản Gaultier. Nếu lần ra mắt trước khiến Internet bùng nổ với những bodysuit in hình cơ thể trần đầy lông, thì lần này Lantink tiến vào lãnh địa khó khăn hơn: kho tàng tailoring của nhà mốt Pháp.

Hình ảnh Marlene Dietrich cầm roi da trở thành điểm khởi đầu cho bộ sưu tập. Dietrich từng là một trong những biểu tượng đầu tiên khiến suit nam trở thành tuyên ngôn của nữ quyền. “Hình ảnh ấy khiến tôi nghĩ đến một ý tưởng: Madame Masculinity”. Từ đó, anh xây dựng bộ sưu tập dựa trên những phép dịch chuyển quen thuộc của bộ suit và các chất liệu nam tính.

Đọc thêm: Khi “dị nhân cá biệt” của thời trang Pháp, Jean Paul Gaultier nắm giữ quyền cai quyền kho di sản đồ sộ của nhà mốt Hermès

Trên sàn diễn của Jean Paul Gaultier, chiếc suit luôn mang số phận khác thường. Trong tay Jean Paul Gaultier, nó từng trở thành vỏ bọc quyền lực của những người phụ nữ, từng biến thành chiếc áo thủy thủ ôm sát cơ thể nam giới, từng xuất hiện trong những buổi trình diễn nơi fetish, haute couture và văn hóa đường phố trộn lẫn. Suit ở Gaultier vì thế hiếm khi giữ nguyên dáng dấp ban đầu. Nó giống khung xương linh hoạt, có thể bị kéo giãn, bẻ cong, tháo rời rồi ráp lại bằng logic hoàn toàn khác.

Thu đông năm nay, những chiếc blazer navy được Lantink kéo dài quá hông. Phần cổ áo bị đảo ngược, khiến điểm tiếp xúc với cổ biến mất và đường cắt nằm ngang bụng. Suit trong khoảnh khắc ấy giống như tấm bản đồ bị lật ngược, nơi các tọa độ của cúc, ve áo, cầu vai quen thuộc dịch chuyển sang vị trí khác. Ở một look khác, áo bomber được ghép vào thiết kế váy cắt từ áo jacket nam, phần vạt sơ mi trắng buông ra phía trước tiết lộ dấu vết của cấu trúc ban đầu.

Trong atelier của Gaultier, những kỹ thuật ấy có lịch sử riêng. Thập niên 1980, Martin Margiela từng học việc tại đây trước khi phát triển triết lý giải cấu trúc của mình. Những bộ suit bị lật lớp lót ra ngoài, những chiếc áo khoác bị cắt ngang để lộ cấu trúc đệm vai đã xuất hiện từ rất sớm trong các show của Gaultier. Lantink tiếp tục truyền thống đó theo cách khác. Anh lấy chính các chi tiết vốn được giấu bên trong suit làm vật liệu tạo hình. Một chiếc váy có phần đỉnh nhô cứng phía trước, nhìn gần mới nhận ra hình dạng ấy được tạo từ đệm vai của áo jacket.

Pinstripe suit, biểu tượng quen thuộc của quyền lực nam giới trong thế kỷ XX, cũng trải qua hành trình tương tự. Đường sọc vốn dùng để kéo dài dáng người nay phủ kín cơ thể theo nhiều lớp. Quần pinstripe ôm sát, underwear pinstripe đặt bên ngoài, dây stirrup pinstripe giữ ống quần. Khi người mẫu bước đi, những đường sọc chuyển động theo nhiều hướng khác nhau, tạo nên hiệu ứng gần với đồ họa hơn là trang phục truyền thống.

Đọc thêm: Jean Paul Gaultier Project - Chú bướm đêm dệt mộng haute couture

Giữa chuỗi thí nghiệm với suit, một yếu tố bất ngờ xuất hiện. Những chiếc mũ cowboy đen, đôi khi kéo dài thành chiếc hood mềm rủ xuống lưng. Hình ảnh miền viễn Tây chen vào giữa các bộ suit châu Âu, sự pha trộn ấy gợi nhớ đến cách Gaultier từng đối xử với văn hóa đại chúng. Ông thường đặt những biểu tượng quen thuộc vào bối cảnh lạ lẫm, để chúng va chạm với nhau ngay trên cơ thể người mẫu.

Câu chuyện tiếp tục mở rộng khi các hình ảnh búp bê gỗ xuất hiện. Hai nhân vật in trên bodysuit và knitwear giống như những con rối đang chuẩn bị rời Trái Đất. Chúng mặc spacesuit bằng nội y trắng, vừa ngây thơ vừa kỳ quặc. Trên runway, chi tiết ấy dẫn bộ sưu tập sang vùng thẩm mỹ khác. Những chiếc đầm xếp ly bắt đầu mang dáng dấp viễn tưởng. Một chiếc gown đỏ với phần vai nhô cao gợi đến sinh vật ngoài hành tinh trong bộ phim Alien của Ridley Scott. Ở khoảnh khắc khác, người mẫu Alex Consani bước ra trong chiếc váy lưới in hình Dietrich đang nhả khói thuốc. Ai cũng biết, trò giải cấu trúc này đã được Gaultier tái dùng nhiều lần trong suốt lịch sử trình diễn đồ sộ của nhà mốt.

Thế nhưng, với Jean Paul Gaultier, khái niệm “giải cấu trúc” có phần mang sắc thái khác với phần còn lại của thời trang Paris.

Khi còn nhỏ, Gaultier lớn lên trong căn hộ của bà ngoại ở ngoại ô Paris. Trong tủ quần áo của bà có những chiếc corset cổ, những bộ nội y lụa và váy dạ hội đã qua thời hoàng kim. Cậu bé thường tháo chúng ra, đặt lên con gấu bông tên Nana và tưởng tượng ra những bộ trang phục mới. Câu chuyện ấy về sau trở thành một trong những giai thoại quen thuộc của nhà mốt. Nó cũng giải thích vì sao Gaultier luôn đối xử với quần áo như những vật thể có thể được tháo rời, lắp ghép, rồi tái sinh thành hình dạng khác.

Từ những năm 1980, trên sàn diễn của ông đã xuất hiện những bộ suit bị cắt ngang lưng để lộ corset bên trong, những chiếc áo thủy thủ được may bằng vải lụa couture, hay những chiếc áo khoác quân đội ghép cùng váy tulle. Giải cấu trúc ở đây hiếm khi chỉ nhằm phô bày kỹ thuật. Nó giống một trò chuyển vai của trang phục. Trước khi các nhà mốt khác chạm được tới sự phóng khoáng ấy, Gaultier đã đem đủ những thứ từng bị xem là góc tối, là riêng tư bỗng bước vào đời sống công cộng với vẻ tự tin kỳ lạ.

Đọc thêm: Bộ đôi thương hiệu Jean Paul Gaultier và KNWLS bắt tay phát hành bộ sưu tập hợp tác vào tháng 9 này

Một trong những khoảnh khắc nổi tiếng nhất diễn ra đầu thập niên 1990, khi Madonna bước lên sân khấu trong chiếc corset hình nón của Gaultier. Chiếc áo vốn bắt nguồn từ nội y cổ điển được dựng thành bộ giáp pop rực rỡ. Khoảnh khắc ấy lan khắp thế giới, khiến corset bước ra khỏi lịch sử phòng ngủ để trở thành biểu tượng văn hóa đại chúng. Đồng thời, nhà mốt cũng đã làm điều mà ở thời đó ít ai dám làm, đó là cho phụ nữ một thứ quyền, quyền được khác biệt, quyền được tự do ngay cả với những điều thầm kín nhất.

Những câu chuyện như vậy lặp lại nhiều lần trong sự nghiệp của nhà thiết kế Pháp. Ông từng dựng nên những sàn diễn lấy cảm hứng từ bến cảng Marseille, nơi thủy thủ, drag queen và vũ công cabaret cùng bước đi trong những bộ trang phục được may từ cùng một loại vải sọc. Một show khác lại đặt người mẫu trong bối cảnh của nhà thờ Công giáo, nơi corset và áo choàng tu sĩ xuất hiện trong cùng bộ sưu tập. Những hình ảnh tưởng chừng đối lập chạm vào nhau, giống các mảnh ghép văn hóa trôi dạt trong cùng dòng chảy.

Năm nay, Gaultier đã trao cho Lantink giấy phép để chơi đùa và thử nghiệm. Trong thế giới thời trang ngày nay vốn bị chi phối bởi thương mại khắc nghiệt, sự tự do ấy cực kỳ hiếm. Người ta có thể cảm nhận rõ niềm thích thú của Lantink khi tận hưởng đặc quyền đó, đồng thời không hề xem nó như điều hiển nhiên. Và đó quả thật là tín hiệu đáng mừng.