Mộng về hoa giấy Thanh Tiên trên bản đồ thời trang Việt

Giữa nhịp sống hối hả của những xu hướng tân thời, hoa giấy Thanh Tiên, những cánh hoa mỏng manh nương náu chốn ban thờ bấy lâu nay đang khát khao tìm đến “miền đất mới” mới để tỏa sắc.

Và thời trang, cùng sự cởi mở nồng nhiệt với những giá trị thủ công, dường như chính là nơi chốn lý tưởng tiếp theo để di sản này náu mình và thăng hoa. Liệu di sản thủ công này có thể rực sáng trên bản đồ thời trang Việt?

Làng Thanh Tiên: Vườn xuân vĩnh cửu giữa lòng cố đô

Nép mình bên hạ lưu sông Hương, làng Thanh Tiên bao đời nay vẫn giữ nhịp sống bình lặng như chính những đóa hoa giấy mà họ tỉ mẩn tạo ra. Người dân nơi đây làm hoa để tìm sự vĩnh cửu trong tâm thức, cũng như giữ lại lâu hơn những sắc màu thay thế cho cỏ cây, vốn khó lòng trụ vững trước những ngày mưa Huế sắt se.

Mỗi nhành hoa là sự chắt chiu từ những vật liệu bình dị của làng quê. Thanh tre già được vót mỏng làm cành, các xấp giấy được nhuộm màu nhựa cây, lá cỏ. Chính bảng nhuộm thảo mộc này đã mang vẻ trầm mặc, đằm thắm của thời gian cho những nhành hoa giấy Thanh Tiên.

Khi nhành hoa bắt đầu thành hình, mỗi nếp gấp cánh hoa không chỉ dừng lại ở việc mô phỏng thiên nhiên mà còn là cách người nghệ nhân gửi gắm triết lý nhân sinh. Cụ thể, một cành hoa tiêu chuẩn thường gồm ba đóa hoa lớn ở giữa, đại diện cho “Tam cương” (Trung - Hiếu - Nghĩa), với đóa lớn nhất tượng trưng cho đấng quân vương hoặc tổ tiên. Vây quanh là năm bông hoa nhỏ hơn, biểu trưng cho “Ngũ thường” (Nhân - Lễ - Nghĩa - Trí - Tín), những đức tính cốt lõi của một người quân tử. Cách sắp đặt này biến nhành hoa thành lời nhắc nhở về tôn ti trật tự và phép tắc đối nhân xử thế trong mỗi gia đình.

Ngoài việc thờ tự, hoa giấy Thanh Tiên hiện còn hiện diện duyên dáng trong các không gian trà đạo hay những bộ ảnh nghệ thuật, âm thầm đợi chờ sự đồng điệu từ giới mộ điệu để thực sự bừng tỉnh trong thế giới sáng tạo đương đại.

“Mộng Thanh Tiên”: Bước khởi đầu rực rỡ

Cuộc gặp gỡ giữa di sản và thời trang được nhen nhóm qua tác phẩm “Mộng Thanh Tiên” của nhà thiết kế Nguyễn Trần Trọng Nghi. Tại sân chơi Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022, nhành hoa giấy vốn dĩ được biết đến sẽ nằm lặng lẽ nơi góc miếu, am thờ đã xuất hiện đầy kiêu hãnh trên bộ trang phục dân tộc, mang theo hơi thở của vùng đất di sản.

Nhờ “Mộng Thanh Tiên”, những người yêu thời trang có cơ hội chiêm ngưỡng thành quả của làng nghề thủ công truyền thống. Hoa giấy giờ đây hoàn toàn đủ khả năng để trở thành loại phụ liệu bền vững, cho phép các nhà thiết kế khai thác những phom dáng điêu khắc và các chi tiết đính kết tinh xảo theo cách rất “Việt”.

Việc đưa sản phẩm thủ công truyền thống lên sàn diễn hiện đại mang đến những phản hồi tích cực từ công chúng, đồng thời nhắc nhớ về một làng nghề đang thưa thớt bóng người giữ lửa.

Song, có thể thấy rằng, chất liệu dân gian khi đặt đúng chỗ với tư duy thẩm mỹ văn minh sẽ tạo nên sức hút khó cưỡng, mở ra chương mới cho việc ứng dụng thủ công vào thời trang cao cấp.

Hoa giấy Thanh Tiên sẽ sống một đời rực rỡ trên vai áo của thời đại?

Làng Thanh Tiên bây giờ chỉ còn chừng mươi hộ giữ nghề, một con số đủ khiến những ai yêu văn hóa phải chạnh lòng. Thế nhưng, trong cái tĩnh lặng của một làng nghề đang thu hẹp, ta lại thấy rực lên những khoảng trống sáng tạo chưa được khai thác hết cho ngành thời trang.

Khi quan sát kỹ càng, ta sẽ thấy hoa giấy Thanh Tiên mang vẻ đẹp của những mảng màu loang nhịp nhàng và cấu trúc hình khối từ kỹ thuật xếp nếp, uốn cành. Hơn nữa, sức sống mới của hoa giấy bắt đầu từ việc mang bảng màu ngũ sắc, độ dẻo của nan tre, nếp gấp giấy.

Từ những lý do trên, những nhà thiết kế nào đủ dũng cảm để “mộng” cùng Thanh Tiên, ắt hẳn di sản sẽ không còn nằm yên mà sẽ sống một đời sống mới rực rỡ trên vai áo của thời đại.