Thú cưng: Nền kinh tế trị giá tỷ đô

Khi thú cưng cũng cần chăm sóc sức khỏe tinh thần toàn diện?

Từ châm cứu đến “mẫu giáo cho chó”, nền kinh tế thú cưng trị giá 40 tỷ USD của Trung Quốc đang đầu từ vào những dịch vụ gắn với cảm xúc và phong cách sống. Thú cưng giờ đây không chỉ được nuôi, mà được “sống” đúng nghĩa khi có liệu trình chăm sóc riêng, có không gian trải nghiệm, có cả đời sống tinh thần được quan tâm. Chủ nuôi sẵn sàng chi nhiều hơn cho sức khỏe thể chất lẫn cảm xúc. Đây cũng là cách nền kinh tế thú cưng "bành trướng".

Theo China Pet Medical White Paper 2025, hơn 12.000 bệnh viện thú y trên toàn quốc đã mở các khoa Y học cổ truyền Trung Quốc (TCM), với khoảng 36.000 thú cưng được châm cứu mỗi ngày.

Ngày càng nhiều người sẵn sàng chi trả để thú cưng của mình được chăm sóc tốt hơn và tận hưởng một chất lượng sống cao hơn. Trong thị trường wellness cho thú cưng, các dịch vụ hiện chia thành hai nhóm chính: các phòng khám thú y có giấy phép và các studio wellness độc lập, tập trung vào những phương pháp tự nhiên như massage, trị liệu thảo dược hay chăm sóc không xâm lấn.

Một ví dụ tiêu biểu là Jin Rishan, bác sĩ thú y tại Thượng Hải, người đã thực hành châm cứu cho thú cưng từ năm 2011. Ông chuyên điều trị các trường hợp liệt và mỗi ngày tiếp nhận khoảng 20 ca, trong đó có những trường hợp phục hồi được sức mạnh ở các chi từng bị liệt. Công việc của ông cũng từng được các tờ Time, Bloomberg và BBC đưa tin.

Xu hướng “nhân hoá” thú cưng trong tiêu dùng

Thú cưng ngày càng được nhìn nhận như một thành viên trong gia đình và kéo theo đó là sự dịch chuyển rõ rệt trong hành vi chi tiêu. Theo China Pet Industry White Paper 2025 do PetData công bố, quy mô thị trường thú cưng đô thị (chó và mèo) tại Trung Quốc đã vượt 300,2 tỷ nhân dân tệ (41,1 tỷ USD) trong năm 2024, tăng 7,5% so với cùng kỳ.

Sự ưu ái này cũng phản chiếu trong đời sống đô thị: Thượng Hải đã ra mắt tuyến giao thông công cộng “thân thiện với thú cưng” vào tháng 5/2025, trong khi mô hình “mẫu giáo cho thú cưng” ngày càng phổ biến.

Tuy vậy, song hành với làn sóng này là không ít ý kiến trái chiều. Nhiều người đưa thú cưng đến các không gian xã hội hoặc dịch vụ giữ ban ngày, nhưng không phải con vật nào cũng phù hợp. Việc đồng hành cùng thú cưng ở nơi đông người đôi khi xuất phát từ nhu cầu cảm xúc của chính người chủ hơn là từ nhu cầu thực sự của con vật.

Nói cách khác, dù mức chi tiêu ngày càng tăng, một phần trong đó lại đang phục vụ cảm xúc của con người nhiều hơn là lợi ích của thú cưng. Ở một góc nhìn thẳng thắn hơn, không ít trường hợp cho thấy việc “chi cho thú cưng” thực chất là cách con người hợp lý hóa việc chi tiêu cho chính trải nghiệm và trạng thái cảm xúc của mình.

Nền kinh tế thú cưng

Sự tái cấu trúc trong mối quan hệ người - thú cưng đang định hình lại cách các thương hiệu thiết kế sản phẩm lẫn kịch bản tiêu dùng. Một số hãng xe đã nhanh chóng nhập cuộc: Zeekr với mẫu Zeekr X tích hợp “pet mode”, cho phép gập hàng ghế sau để tạo không gian khoang phẳng, liền mạch cao 1,1m; trong khi Nio cùng thương hiệu con Firefly phát triển hệ thống tự động điều chỉnh nhiệt độ cabin, đồng thời khóa cửa và cửa sổ khi thú cưng ở lại bên trong.

Logic này không dừng ở ngành ô tô, mà đang lan rộng sang du lịch, không gian sống và các mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện. Sau cùng, những thương hiệu chiếm ưu thế sẽ là những cái tên thấu hiểu đồng thời nhu cầu sinh lý của thú cưng và những bất an cảm xúc của chủ nuôi từ nhà ở, di chuyển, thực phẩm đến công nghệ và y tế. Và đích đến của làn sóng này không nằm ở một “kỳ lân” tỷ đô, mà ở một sự đồng thuận xã hội mới khi thú cưng là gia đình, là tấm gương phản chiếu và là cầu nối đưa con người trở về với đời sống nội tâm của chính mình.

Chuyển ngữ theo Jing Daily